Order Orła Białego dla Tatara! Czwartek, 4 października 2018 roku

12 września 2018 r. podczas posiedzenia Komitetu Narodowych Obchodów Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydent RP Andrzej Duda wymienił nazwiska dwudziestu pięciu wybitnych Polaków, którzy 11 listopada 2018 roku zostaną pośmiertnie uhonorowani Orderami Orła Białego. To najwyższe polskie odznaczenie będzie im przyznane za zasługi dla polskiej niepodległości.

Wśród naukowców, polityków, duchownych, pisarzy i artystów reprezentujących różne grupy społeczne i wyznaniowe znalazł się też przedstawiciel polskiej społeczności tatarskiej: Leon Najman-Mirza Kryczyński (1887–1939 lub 1940). Niezwykły zgoła jest życiorys tego człowieka, z wykształcenia prawnika, ale także działacza społecznego, polityka, wydawcy, dziennikarza, pisarza, archiwariusza, który całe życie poświęcił służbie tatarskiej wspólnocie i Polsce. Po upadku caratu w Rosji zaangażował się w tworzenie Krymskiej Republiki Ludowej, będąc szefem kancelarii premiera (1918–1919). Po jej upadku przedostał się do Azerbejdżanu, gdzie zajmował stanowisko dyrektora kancelarii rządu Republiki Azerbejdżanu (1919–1920).

Po powrocie do Polski był aplikantem sądowym w Wilnie, członkiem Komisji Nadzwyczajnej do Walki z Nadużyciami, potem sędzią wileńskiego Sądu Okręgowego, następnie wiceprezesem Sądu Okręgowego w Zamościu i jednocześnie przewodniczącym Wydziału Karnego. W roku 1935 przeniesiony został do Gdyni na równorzędne stanowiska w tamtejszym Sądzie Okręgowym.

We wrześniu 1939 roku aresztowało go Gestapo. Po krótkim pobycie w więzieniu Leon Najman-Mirza Kryczyński – wraz z kilkunastotysięczną grupą polskiej inteligencji z Pomorza – został zamordowany w Piaśnicy pod Wejherowem. Tak dopełnił się tragiczny los wybitnego przedstawiciela polskiego rodu tatarskiego. Teraz, w setną rocznicę odzyskania przez Rzeczpospolitą niepodległości, Ojczyzna pragnie uhonorować go swym najzaszczytniejszym znakiem: Orderem Orła Białego. To wspaniałe zaakcentowanie tatarskiego wkładu w odzyskanie wolności.

Tatarzy dziękują Ci, Polsko!

(Red.)