Projekty remontowe NKM MZR – podsumowanie roku 2019 Poniedziałek, 13 stycznia 2020 roku

Dzięki staraniom Muftiego Rzeczypospolitej Polskiej Tomasza Miśkiewicza, przewodniczącego Najwyższego Kolegium Muzułmańskiego MZR w RP, w roku 2019 udało się zrealizować wiele projektów remontowo-konserwatorskich. Część podejmowanych działań administracyjnych opierała się na uzyskaniu pozwoleń urzędowych, gromadzeniu dokumentacji projektowej niezbędnej do podjęcia realnych prac remontowych już w roku 2020.

 Remont meczetu i minaretu w Gdańsku

W lutym 2019 r. zakończyła się renowacja meczetu w Gdańsku, rozpoczęta w lipcu 2018 r. Tamtejszy meczet to pierwszy w Polsce murowany muzułmański obiekt sakralny i jedyny posiadający minaret. Jego budowa trwała od roku 1984 do 1990 i była możliwa dzięki staraniom członków Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej w Gdańsku w czasie ostatnich lat komunizmu i  początku transformacji ustrojowej. Obiekt powstał według projektu nieżyjącego już, znanego i cenionego gdańskiego architekta, mgr. inż. Mariana Wszelakiego. W ciągu prawie ćwierć wieku eksploatacji meczet wspaniale służył społeczności muzułmańskiej Pomorza, jednak upływ czasu i pogarszający się stan techniczny jasno wskazały, że potrzeby jest gruntowny remont.

Zakres remontu obejmował cztery etapy prac. W jego ramach zostały wykonane m.in. wymiana pokrycia dachu minaretu oraz montaż iglicy na szczycie, montaż nowej ażurowej barierki na balkonie minaretu, przemalowanie elewacji minaretu oraz meczetu, wymiana okien wokół sali modlitewnej na parterze, wymiana pokrycia dachowego meczetu, wykonanie nowej posadzki na parterze meczetu oraz w piwnicy, remont łazienek oraz pomieszczeń w piwnicy – w tym utworzenie części kuchennej i biurowej, zamontowanie oświetlenia meczetu i minaretu oraz systemu monitoringu i zagospodarowanie terenu wokół budynku, polegające na poszerzeniu alejek, rozłożeniu trawnika rolowanego, zamontowaniu automatycznego systemu nawadniania, pomalowaniu ogrodzenia. Następnie zadbano o wyposażenie meczetu, zamontowano szafy na buty na klatce schodowej, siedziska z oparciami i wieszakami w salach modlitewnych na parterze i na piętrze, system monitoringu systemu przeciwpożarowego, system nawadniania automatycznego, zamontowano oświetlenie zewnętrzne.

Najważniejsze elementy wyposażenia, tj. mihrab, minbar, dywany i lampy w części sakralnej oraz drewniane drzwi wejściowe, zostały ręcznie wykonane przez rzemieślników w Turcji. Kopułę meczetu oraz ściany i sufity sal modlitewnych zdobią ręcznie malowane kaligrafie wykonane przez tureckich artystów.

Remont wykonany został dzięki środkom i współpracy z Turecką Agencją Współpracy i Koordynacji (Turkish Cooperation and Coordination Agency, TIKA).

Renowacja i konserwacja nagrobków na zabytkowym cmentarzu tatarskim w Zastawku

Od czerwca do końca listopada 2019 r. trwały prace konserwacyjne związane z renowacją nagrobków na zabytkowym cmentarzu tatarskim w Zastawku. Projekt był realizowany przez Fundację Dziedzictwa Kulturowego we współpracy z Najwyższym Kolegium Muzułmańskim MZR w RP.

Prace konserwatorskie polegały na podniesieniu nagrobków, ich pionowaniu i wypoziomowaniu, oczyszczeniu i postawieniu na istniejących, zachowanych stopach fundamentowych lub nowych oraz dorobieniu do nich kamiennej – wykonanej z tego samego rodzaju kamienia lub jednorodnej – podstawy, uzupełnieniu ubytków w kamiennych nagrobkach, posiadających ślady działań wojennych i innych, oraz pokrycie nagrobków warstwą hydrofobową, chroniącą je przed zanieczyszczeniami. W trakcie prac renowacyjnych odbyły się dwa spotkania komisji (w lipcu oraz w listopadzie), w których wzięli udział przedstawiciele Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie z Delegaturą w Białej Podlaskiej, przedstawiciele Fundacji Dziedzictwa Kulturowego, zespół konserwatorów kamienia pod kierunkiem Piotra Owczarka i nadzorem dr. hab. Janusza Smazy, prof. Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W ramach projektu odrestaurowano 42 nagrobki.

Prace konserwatorskie i restauratorskie w Zastawku zostały sfinansowane ze środków ministra kultury i dziedzictwa narodowego przyznanych Fundacji Dziedzictwa Kulturowego.

Inwentaryzacja nagrobków na Muzułmańskim Cmentarzu Tatarskim w Warszawie

W grudniu 2019 r. na zlecenie muftiego RP Tomasza Miśkiewicza rozpoczęła się inwentaryzacja nagrobków na zabytkowym Muzułmańskim Cmentarzu Tatarskim przy ul. Tatarskiej 8 w Warszawie. Inwentaryzacja ma na celu stworzenie mapy cmentarza z zaznaczonymi nagrobkami, miejscami zarezerwowanymi na pochówek oraz zabytkowymi nagrobkami. Mapa ułatwi rozeznanie się w lokalizacji grobów oraz usystematyzuje nowe miejsca pochówku. Prace nad mapą potrwają do lutego 2020 r.

 Projekt renowacji części ogrodzenia zabytkowego cmentarza tatarskiego w Bohonikach

17 grudnia 2019 r. Muzułmańska Gmina Wyznaniowa MZR w Bohonikach, we współpracy z Najwyższym Kolegium Muzułmańskim MZR w RP, uzyskała pozwolenie Podlaskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych, polegających na remoncie frontu ogrodzenia mizaru w Bohonikach. Wykonanie projektu renowacji frontowej części ogrodzenia było podyktowane złym stanem technicznym istniejącego ogrodzenia, posiadającego liczne spękania na swojej konstrukcji oraz odchylenia od pionu. Projekt zakłada podbicie fundamentów muru oraz wykonanie nowej konstrukcji nieodbiegającej gabarytowo od obecnie istniejącej, z ułożeniem nowego tynku i utworzeniem betonowej czapki na zwieńczeniu muru (chroniącej mur przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi), ponadto wymianę furtki i bramy na nową, inspirowaną wizualnie istniejącą, i wstawienie dwóch nowych bram (będących zwieńczeniem alejek na terenie cmentarza) po obu stronach frontu ogrodzenia, co umożliwi swobodniejszy dostęp do poszczególnych części mizaru.

Projekt zamienny renowacji Domu Kultury Muzułmańskiej w Białymstoku

W roku 2019 Najwyższe Kolegium Muzułmańskie MZR w RP uzyskało wszelkie pozwolenia na renowację i przebudowę Domu Kultury Muzułmańskiej w Białymstoku przy ul. Piastowskiej 13 F. Projekt obejmuje renowację drewnianej elewacji, dobudowanie zadaszeń, oranżerii, minaretu oraz wymianę ogrodzenia i zagospodarowanie ogrodu.

Wierzymy, że prowadzone prace służą odpowiednio społeczności tatarsko-muzułmańskiej w Polsce. Misją Najwyższego Kolegium Muzułmańskiego MZR w RP jest dbanie nie tylko o obecne miejsca kultu religijnego, ale także miejsca pamięci tatarskiego trwania na polskiej ziemi.

Szymon Grzegorczyk

Fot.: Barbara Pawlic-Miśkiewicz i Szymon Grzegorczyk