W marcu 2016 roku gościła w Polsce ekipa programu Trans7 telewizji indonezyjskiej Jazirah Islam w Dżakarcie w składzie: Kiki Larasati – reportażystka, Ragil Koencoro – operator kamery oraz tłumaczka Novita Handoko-Kurzempa, Indonezyjka na stałe zamieszkała w Polsce. Ich zainteresowanie wzbudziło nasze bezkonfliktowe współistnienie wielu religii i kultur. Postanowili nakręcić reportaż ukazujący życie codzienne, religijne, społeczne, kulturalne Tatarów – muzułmanów, którzy nie tworzą enklaw, a mieszkają na terytorium całego kraju, od ponad 600 lat zachowując w morzu chrześcijaństwa swoją tożsamość religijno-narodowościową. Ekipa odwiedziła kolejno: Warszawę, Poznań, Kruszyniany oraz na końcu Białystok.
10 marca indonezyjska ekipa towarzyszyła dzieciom z zespołu „Buńczuk” podczas nauki śpiewu piosenek tatarskich w studiu Centrum Artystycznego Elizy Sacharczuk. Swobodnie porozumiewano się z panią Kiki w języku angielskim bez zbytniego zaangażowania pani tłumaczki. Wieczorem gościła w domu państwa Anny i Krzysztofa Mucharskich. Interesowało ich, jak wygląda życie w muzułmańskiej rodzinie tatarskiej: wystrój mieszkania, rozkład dnia, przygotowywanie potraw, zajęcia dzieci, nauka, praca zawodowa, zainteresowania członków rodziny.
Następnego dnia uczestniczyli w południowej modlitwie w białostockim Domu Kultury Muzułmańskiej razem z Tatarami polskimi, krymskimi oraz Turkami. Wysłuchali chutby wygłoszonej przez Muftiego RP Tomasza Miśkiewicza. Dotyczyła ona znaczenia zbiorowej modlitwy, miejsca przygotowania do niej, czasu, przebiegu i kolejności poszczególnych etapów, ważności.
Reporterka i tłumaczka zaprezentowały pięknie haftowane stroje do modlitwy. Wykonały wiele zdjęć i nagrały przebieg modlitwy i wywiady z jej uczestnikami. W gabinecie pełnym zdjęć, pamiątek i wydawnictw spotkały się z imamem tutejszej Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej oraz z muftim. Wspominano wcześniejsze wizyty ambasadorów Indonezji w Białymstoku, projekcje filmowe ukazujące piękno i różnorodność kultury oraz religii tego kraju, występy zespołów i warsztaty kulinarne organizowane przez ich małżonki. Mufti odpowiadał na wiele dociekliwych pytań z zakresu struktury MZR w RP, ilości członków i ich działalności w różnych dziedzinach. Zapoznano się z wydawnictwami. Gości interesowała edukacja religijna i ogólna dzieci i młodzieży, zawody wyuczone i wykonywane przez członków gminy, status materialny oraz społeczny rodzin, działalność charytatywna, opieka nad starszymi osobami, ich rola w rodzinie, kuchnia tradycyjna i współczesna, stroje, stosunki wzajemne między Tatarami oraz pomiędzy nimi a resztą społeczeństwa. Wyrazili pełne uznanie władzom polskim za zapewnienie warunków działania mniejszościom, nawet tym najmniej licznym. Po południu natomiast udali się w odwiedziny do Dagmary i Marka Półtorzyckich.
Wieczorem, w ośrodku administrowanym przez Muzułmańskie Stowarzyszenie Kształcenia Kulturalnego, Tatarki polskie i krymskie, Czeczenki oraz Polki, które przyjęły islam, dzieliły się z Indonezyjkami doświadczeniem w wychowywaniu dzieci. Mówiły o roli matek, żon, o pracy zawodowej oraz społecznej, wykształceniu, dzieliły się przepisami na rozmaite tradycyjne potrawy. Takie „halakowe spotkania” inicjowane przez Dagmarę Sulkiewicz odbywają się systematycznie. Podobne organizowane przez Lillę Świerblewską mają miejsce w ostatni piątek każdego miesiąca w Domu Kultury Muzułmańskiej.
12 marca ekipa odwiedziła Szkołę Podstawową nr 4, gdzie odbywała się nauka języka tatarskiego prowadzona przez Arzy Osmanovą, mieszkającą w Polsce Tatarkę krymską. Jest to projekt Rady Centralnej Związku Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej finansowany ze środków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Rano 13 marca goście zwiedzali Białystok. Trafili na jarmark wielkanocny i poczuli przedświąteczną atmosferę miasta. Potem przybyli do Szkoły Podstawowej nr 28. Prowadzone są tam lekcje religii, modlitwa południowa dzieci i młodzież, spotkania członków MZR w RP oraz systematyczne zajęcia Tatarskiego Zespołu Dziecięco-Młodzieżowego „Buńczuk” działającego przy Muzułmańskiej Gminie Wyznaniowej MZR w RP w Białymstoku. Obserwowali naukę religii w poszczególnych grupach. Rozmawiali z uczniami, nauczycielami, rodzicami i innymi osobami obecnymi w szkole. Stanęli do modlitwy, którą prowadził imam Ramil Khayrov, nauczyciel najstarszej grupy. Swobodnie czuli się na próbie kostiumowej zespołu. Reporterka Kiki doskonale bawiła się z członkami zespołu, ćwicząc kroki i figury. Była pojętną uczennicą i na zakończenie spotkania zatańczyła cały zbiorowy taniec horan w stroju tatarskim, użyczonym jej przez Emilkę Mucharską.
Wizyta zakończyła się 14 marca: ekipa odleciała do Indonezji. Mam nadzieję, że będziemy mogli obejrzeć powstały reportaż, a wcześniej zdjęcia wykonane przez Krzysztofa Mucharskiego.
Halina Szahidewicz
Fot. Krzysztof Mucharski
