23 stycznia 2020 r. w dawnym niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau odbyły się wspólne modlitwy Żydów i muzułmanów, modlących się w intencji pomordowanych, ale także za pokój i zgodne współistnienie żyjących.
Delegacje dwóch światowych instytucji: Światowej Ligi Muzułmańskiej (World Muslim League) z siedzibą w Mekce oraz Komitet Żydów Amerykańskich (American Jewish Committee) z siedzibą w Nowym Jorku wspólnie odwiedziły obóz zagłady Auschwitz-Birkenau w związku z przypadającymi 27 stycznia obchodami 75. rocznicy wyzwolenia obozu oraz ustanowionego na ten dzień – Międzynarodowego Dnia Pamięci o Holokauście. Program spotkania obu delegacji w Polsce to efekt porozumienia o współpracy zawartego wiosną 2019 roku pomiędzy instytucjami.
Na czele grupy muzułmańskiej stanął sekretarz generalny Światowej Ligi Muzułmańskiej, dr Mohammad bin Abdulkarima Al-Issa. Oprócz zespołu z własnej instytucji, sekretarz zaprosił do delegacji, m.in. muftiego Rzeczypospolitej Polskiej Tomasza Miśkiewicza wraz z żoną Barbarą Pawlic-Miśkiewicz; dr. Ahmeda Abaddiego, sekretarza generalnego Zgromadzenia Uczonych Muzułmańskich z Maroka; muftich z Litwy, Białorusi i Estonii, uczonych i liderów muzułmańskich z Europy, Afryki i Azji. Na czele grupy żydowskiej stanęli David Harris, prezes Komitetu Żydów Amerykańskich oraz Harriet Schleifer, przewodnicząca Komitetu Żydów Amerykańskich. W grupie tej znaleźli się przedstawiciele środowisk żydowskich ze Stanów Zjednoczonych, z Polski i Izraela.
Ważnym uczestnikiem wydarzenia, który wcześniej czuwał nad przygotowaniem wizyty w Polsce był Bawa Jain, założyciel i prezes Centrum Odpowiedzialnego Przywództwa (Centre for Responsible Leadership) oraz sekretarz generalny Światowej Rady Przywódców Religijnych (World Council of Religious Leaders).
Grupę odwiedzającą były obóz przywitał dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr M.A. Cywiński. Wspólnie z muzealnym przewodnikiem delegaci i goście zwiedzili obszerny fragment muzealnej ekspozycji w dawnym obozie Auschwitz I, m.in. blok 4, gdzie znajdują się podstawowe informacje o osobach deportowanych do Auschwitz: Żydach, Polakach, Romach, sowieckich jeńcach wojennych i przedstawicielach innych narodowości oraz grup osadzanych przez Niemców w obozie. Znajduje się tam model komory gazowej i krematorium II z obozu Birkenau, puszki po Cyklonie B, a także ludzkie włosy obcięte pomordowanym. W bloku 5 widzieli osobiste przedmioty należące ofiar Zagłady, które odnaleziono po wyzwoleniu obozu, m.in. buty, walizki, protezy, okulary, szczotki i naczynia kuchenne. Członkowie delegacji zwiedzili także budynek pierwszej komory gazowej i krematorium.
Szejk Al-Issa podczas wizyty w Auschwitz I ustawił płonący znicz przy Ścianie Straceń na dziedzińcu bloku 11, gdzie Niemcy rozstrzelali ok. 5,5 tys. osób, głównie Polaków – więźniów osadzonych w obozowym areszcie i tzw. więźniów policyjnych skazanych na śmierć przez sąd doraźny gestapo.
W byłym obozie Auschwitz II-Birkenau goście zobaczyli m.in. wagon towarowy stojący na rampie kolejowej, na którą od maja 1944 r. wjeżdżały transporty deportowanych do obozu – przede wszystkim Żydów, głównie z Węgier oraz likwidowanego łódzkiego getta, ale także m.in. Polaków deportowanych do obozu z ogarniętej powstaniem Warszawy. Na tej rampie lekarze SS dokonywali selekcji przywożonych osób, kierując zwykle większość z deportowanych na natychmiastową śmierć w komorach gazowych.
Na terenie obozu w Birkenau płonące znicze ustawiły delegacje muzułmańska i żydowska. Świadectwa historyczne poświęcone losom swoich rodzin przekazali zebranym: Harriet Schleifer oraz Steven L. Zelkowitz. Delegacje muzułmańska i żydowska ustawiły płonące znicze.
Następnie modlitwę żydowską odmówił rabin David Rosen. Po nim głos zabrał sekretarz generalny Światowej Ligi Muzułmańskiej, który powiedział:
– Przybyliśmy tutaj, aby sprzeciwić się strasznym zbrodniom tutaj dokonanym. To jest hańba przeciwko ludzkości. Wierzę, że oddając szacunek ofiarom Auschwitz, zachęcę muzułmanów i tych, którzy muzułmanami nie są, do wzajemnego szacunku i zrozumienia. Haniebne ataki w Pittsburghu w Pensylwanii, w Christchurch w Nowej Zelandii, a ostatnio na Sri Lance zmuszają nas wszystkich do zjednoczenia się i przeciwstawienia tym, którzy chcą nas podzielić.
– Chciałbym powiedzieć wszystkim, że ja oraz inni przywódcy islamscy jesteśmy głęboko poruszeni tymi zbrodniami i wszystkim, co tu widzieliśmy – oświadczył.
Po przemówieniu rozpoczął modlitwę muzułmańską przy Międzynarodowym Pomniku Ofiar Obozu. Do wspólnej modlitwy ustawili się członkowie delegacji i liderzy muzułmańscy, w tym mufti Rzeczypospolitej Polskiej Tomasz Miśkiewicz.
Była to pierwsza wizyta tak wysokiego rangą przedstawiciela społeczności muzułmańskiej na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady. Wizyty ta podkreśla jakże istotny zwrot w dotychczasowej działalności Światowej Ligi Muzułmańskiej.
Światowa Liga Muzułmańska z siedzibą w Mekce jest jedną z najważniejszych muzułmańskich organizacji pozarządowych. Jej celem jest reprezentowanie na świecie interesów religijnych i kulturalnych muzułmanów, a jej członkami są czołowi uczeni świata islamskiego. Liga została założona w 1962 roku i jest finansowana przez Arabię Saudyjską. Jej sekretarzem generalnym musi być zawsze obywatel tego kraju.
Amerykański Komitet Żydowski (American Jewish Committee, AJC) to jedna z najważniejszych na świecie organizacji żydowskich. AJC został założony w 1906 r. Działa na rzecz poprawy sytuacji Żydów na świecie oraz przestrzegania prawa i wartości demokratycznych. Centrala znajduje się w Nowym Jorku, organizacja posiada też 22 biura regionalne w Stanach Zjednoczonych oraz dziesięć biur zagranicznych. Warszawski oddział jest piątym europejskim biurem AJC. Jego działalność oprócz Polski obejmie także: Czechy, Estonię, Litwę, Łotwę, Słowację i Węgry.
Polecamy:
https://krakow.wyborcza.pl/krakow/7,44425,25626695,przywodca-muzulmanski-razem-z-zydami-modli-sie-w-auschwitz.html
https://www.ajc.org/news/how-auschwitz-has-united-muslims-and-jews
https://wiadomosci.onet.pl/kraj/muzulmanie-i-zydzi-wspolnie-modlili-sie-w-auschwitz-birkenau/92jxxe9
https://themwl.org/en/node/36923
https://themwl.org/en/node/36924
https://themwl.org/en/node/36926
https://themwl.org/en/node/36927
https://themwl.org/en/node/36925
(Red.)
Fot. Archwium AJC; Barbara Pawlic-Miśkiewicz
