17 marca 2025 roku, podobnie jak w minionych latach, przed Pomnikiem Martyrologii Jeńców Wojennych w Łambinowicach odbyły się uroczyste obchody 80. rocznicy wyzwolenia obozu jenieckiego Stalag 344 Lamsdorf. Organizatorem było Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Opolu-Łambinowicach oraz Gmina Łambinowice.

W uroczystości wzięli udział kombatanci, rodziny byłych jeńców, przedstawiciele placówek dyplomatycznych z Kanady, Niemiec, Rumunii, Serbii, Słowacji, Wielkiej Brytanii, Włoch i Ukrainy; przedstawiciele władz samorządowych, duchowni, wojsko i inne służby mundurowe, delegaci instytucji kultury i stowarzyszeń, lokalna społeczności oraz młodzież.

Obchody  rozpoczęły się od polskiego hymnu państwowego w wykonaniu orkiestry wojskowej oraz powitalnego wystąpienia dyrektor muzeum. Następnie głos zabrali przedstawiciele władz centralnych oraz samorządowych i przedstawiciele rodzin byłych jeńców obozu.

Tak jak w poprzednich latach ze słowem okolicznościowym i modlitwą wystąpili przedstawiciele głównych  wyznań w Polsce – Rzymskokatolickiego Duszpasterstwa Wojskowego, Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Opolu, Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego Garnizonu Wrocław, przedstawiciel Żydowskiej Gminy Wyznaniowej we Wrocławiu. Ze strony muzułmańskiej okolicznościowe słowo i modlitwę wygłosił dr Marek Moroń, przedstawiciel Muzułmańskiego Związku Religijnego w RP w województwie małopolskim.

Ważną formą upamiętniania jeńców Stalagu 344 Lamsdorf stało się złożenie wiązanek oraz zniczy przed pomnikiem. Znicz złożył również delegat MZR w RP.

Stalag VIII B w Lamsdorf – przemianowany później na Stalag 344 – powstał 4 października 1939 r. w miejscu, gdzie wcześniej więziono jeńców wojennych wojny francusko-pruskiej i pierwszej wojny światowej. Kompleks jeniecki Lamsdorf przez pewien czas był największym tego typu obozem w Europie. W obozie początkowo więziono żołnierzy Wojska Polskiego, a przejściowo także cywilów. Jednym z nich był o. Maksymilian Kolbe. Później do obozu zaczęto przywozić żołnierzy francuskich, belgijskich, jugosłowiańskich, greckich, amerykańskich, brytyjskich i sowieckich. Po zakończeniu Powstania Warszawskiego do Lamsdorf trafiła grupa żołnierzy powstania oraz mieszkańców Warszawy. W sumie przez obóz przeszło około 300 tysięcy jeńców, w większości żołnierzy Armii Czerwonej. W styczniu 1945 roku Niemcy ewakuowali większość jeńców. W chwili wyzwolenia obozu 17 marca 1945 roku było w nim od 500 do 2 tysięcy osób, które nie mogły być ewakuowane ze względu na stan zdrowia.

Marek Moroń